Nieuws over de Markt

 

Terug naar de Actuele Zaken..

 

 

 

 

Leerdam 2000 wil markt terug in de binnenstad

 

Motie
De raad van de gemeente Leerdam in vergadering bijeen,
Overwegende dat:

- De bezoekers van de weekmarkt en de marktkooplui regelmatig hebben aangegeven niet tevreden te zijn met de huidige plaats van de weekmarkt

- Vooral bij mindere weersomstandigheden het op de markt verre van aangenaam vertoeven is

- 95 % van de marktbezoekers heeft aangeven de markt liever terug te zien in de Kerkstraat ( onderzoek 2005 en recente steekproef van de marktkooplui zelf)

- Het bestuur van de Leerdamse Ondernemers Vereniging ook voorstander is van het terugplaatsen van de markt naar de binnenstad.

- De winkeliers uit de binnenstad in ruime meerderheid hebben aangegeven de markt graag terug te willen hebben in de binnenstad ( onderzoek SGP)

- Gezien het aantal meters wat nodig is om de markt te plaatsen, is het mogelijk dit aan één zijde van de straten te doen ( zie tekening in de leeszaal voor raadsleden)

- De brandweer in het rapport “Leerdams markt onderzoek“ uit juni 2001 al aangaf dat bij gewijzigde opstelling de markt op zijn huidige plaats (Kerkstraat) zou kunnen blijven.

- De fractie van Leerdam 2000 de suggesties van de brandweer heeft verwerkt in de mogelijke nieuwe opstelling van de markt

- De brandweer in een later stadia, als plannen verder worden uitgewerkt, haar oordeel over de veiligheid zal geven

- Ook de marktkooplui akkoord zijn met deze opstelling.

- Bereid zijn een proefopstelling te maken samen met L.O.V. , gemeente en brandweer om zo de werkelijke effecten te zien.

- De kosten van de vorige marktverplaatsing inmiddels zijn afgeschreven (raadsvoorstel V.2003-025)

- Uit onderzoek blijkt dat de wisselwerking tussen de markt en de nabij gelegen winkels groot is. Niet alleen de markt heeft baat bij een goed functionerend winkelapparaat, het winkelapparaat heeft duidelijk ook belang heeft bij een goed functionerende markt. De locatie van de markt is van invloed op de mate van combinatiebezoek.

- De kruisbestuiving tussen de markt, winkels en horeca is een belangrijk ingrediënt voor een gevarieerde en uitnodigende binnenstad.

- De markt als ontmoetingsplaats zal in de toekomst nog meer van onderscheidende waarde worden, zo is de mening van de marktondernemers.

- Sociaal en intercultureel is iets waar de markt een prima plek voor is. Initiatieven op dit gebied bieden mogelijk nieuwe kansen.

- Dit geheel aansluit op de visie die de raad heeft neergelegd in de nota economie.

Verzoek het college:
- De aanzet van Leerdam 2000 verder uit te werken, in gezamenlijk overleg met de Marktkooplui, L.O.V. en de Brandweer. Dit met de doelstelling de markt terug te plaatsen in de Binnenstad.

- De plannen voor de mogelijke terugkeer van de markt naar de binnenstad en mogelijke kosten zo spoedig mogelijk voor te leggen aan de raad zodat deze een definitieve beslissing kan nemen.

En gaat over tot de orde van de dag:

Geplaatst op: 23/06/09

 

 

Algemeen

Totaal aantal standhouders 36

Waarvan 26 personen samen 56 kramen bezet a 4 meter = 224 meter
En 10 hebben een winkelwagen van gemiddeld a 9 meter = 90 meter
Totaal 314 meter

Beschikbaar

Kerkstraat 260 meter
Markt 40
Hoge hoek 20
Vlietskant 40

Totaal 360 meter opgesteld aan 1 zijde van de straat , de straat heeft een breedte van 18 meter van muur tot muur, een kraam is 2.5 meter breed .

Probleem brandweer :

Hoe gaan we om met het laden en lossen, waar blijven de auto,s tijdens laden en lossen als er brand uitbreek .


Vraag om hoeveel auto’s gaat het ?
Over hoeveel straten zijn deze auto,s verdeeld ?
Wat is de ruimte die er werkelijk is als er een auto voor de kraam staat ?

Geplaatst op: 23/06/09



 

 
Enkele historische feiten ,

Op 18 augustus 2000 heeft een kort geding gediend voor de rechtbank in Dordrecht met als inzet het tijdelijk verplaatsen van de weekmarkt naar het Dr. Reilingplein ,dit in verbant met het uitvoeren van rioolwerkzaamheden in de kerkstraat.

Opgevoerd werd door de marktkooplieden dat zij vreesde dat dit besluit een voorbereiding was op het definitief verplaatsen van de weekmarkt naar het dr Reilingplein.De rechter stelde echter dat dit niet meer als een bijkomstige rol heeft gespeeld bij de besluitvorming (zij lijken achteraf gelijk te hebben)

6 december 2000 is er een schriftelijk onderzoek gedaan onder de marktkooplieden naar welke locatie de voorkeur uitging de uitslag was als volgt,de meerderheid bleek voor de huidige locatie(kerkstraat )

In de nieuwsbrief van de Gemeente Leerdam van september 2001 word al gesproken van het aanbrengen van 5 ondergrondse meterkasten (in het voorstel van nu word gezegd dat er toen gerekend is bovengrondse kasten)



15 oktober 2001 brief aan Gemeenteraad van het CHAV (centrale vereniging van de ambulante handel) waarin zij om diverse reden de locatie DR Reilingplein afwijst

In het in juni 2001 uitgebrachte rapport “Leerdams mart onderzoek” heeft de brandweer de aspecten betreffende een (brand)veilige markt op een uitvoerige en deskundige wijze onder de loep genomen.Uit dit rapport bleek dat de brandweer een lichte voorkeur had voor het Dr. Reilingplein als toekomstige marktlocatie,doch ze keurde zij een gewijzigde opstelling op de huidige locatie niet af.Door de marktopstelling op de huidige marktlocatie te wijzigen zou als nog aan de eisen van brandveiligheid worden voldaan. Aldus dit rapport,
In dit rapport staan ook enkele tekeningen voor een alternatieve opstelling in het centrum van de stad met daarbij duidelijk aangegeven hoe het op een andere manier ook veilig kan. Verder geeft dit rapport nog aan dat er gebruikt gemaakt zou kunnen worden van putkasten daar waar de bovengrondse kasten niet tegen de muur geplaatst kunnen worden (dit is ook weer in tegen spraak met de nieuwsbrief van de gemeente die later uitkomt)dit zou ook kostenbesparend zijn.
Ook de meerderheid van de marktkooplieden hebben laten weten te zijn voor een mart op de huidige locatie.

Op 21 november 2001 spreekt de commissie ruimte zich uit tegen marktverplaatsing dit ondanks zware druk van het college.

Brief maartkooplieden van 21 januari 2002 aan het college met het verzoek de verplaatsing af te wijzen.

Op 31 januari 2002 besluit gemeente raad om de markt te verplaatsen.
Pas op 05-06-2002 besluit B&W tot onderzoek meerkosten marktverplaatsing.
Marktcommissie word pas in augustus 2002 bij elkaar geroepen .

Nog enkele recente gegevens:
De markt in 2000 bestaat uit 95 kramen a 4 m/kr = 380 meter
X aantal wagens 39 meter
Totaal 419 meter
De markt in 2003 bestaat uit 67 kramen a 4 m/kr = 268 meter
X aantal wagens 67 meter
Totaal 333 meter

31 januari 2002 Vaststellen definitieve lokatie weekmarkt Leerdam (adviezen uit de commissie Ruimte en uit het Seniorenconvent)
Amendement Leerdam 2000, CDA en SGP: Kerkstraat eenzijdig, Kerkplein, waar mogelijk Fonteinstraat, aanvullend Markthof; verworpen – voor: 5 leden L2000, 2 leden SGP, 1 lid CDA.
Voorstel ongewijzigd aangenomen; tegen: SGP, Leerdam 2000, 1 lid CDA.

maart 2002 Invoering dualisering: verplaatsing van de markt vraagt om een collegebesluit en niet meer om een raadsbesluit.

10 april 2003 Krediet marktverplaatsing
Motie L2000: verplaatsing terugdraaien, markt in centrum aanpassen college: motie kan niet uitgevoerd worden aangezien het college het raadsbesluit zal uitvoeren; voor: L2000 (5), SGP (3) en ChristenUnie (2): aanvaard.
Motie SGP: verplaatsing van de markt niet door laten gaan en realiseren van een veilige oplossing binnen de mogelijkheden van de huidige marktopstelling; ingetrokken.
Voorstel: verworpen (tegen: L2000, SGP en ChristenUnie).

14 april 2005 Spreekrecht burger: dhr. Kant biedt enquête aan: 490 van de 500 mensen willen graag de markt terug in de Kerkstraat.

Herinrichting As
Motie L2000: verzoekt het college stappen te ondernemen zodat de markt (…) teruggeplaatst kan worden naar de binnenstad; ingetrokken omdat er bij de andere partijen geen draagvlak voor is.

6 juli 2006 Motie SGP: verzoekt het college door een 1e evaluatie van de verplaatsing, de tendenzen die onze weekmarkt aangaan en de huidige gang van zaken, een beleidsvisie op onze weekmarkt te ontwikkelen vanuit economische potentie en het aantrekkelijk houden van Leerdam als winkelstad, al dan niet ondersteund door brancheorganisaties; verworpen, SGP en L2000 voor.


Huidige gegevens 36 standhouders verdeeld over 58 kramen en 10 verkoopwagens.

36 kramen á 4 meter per kraam = 232 meter
10 verkoopwagens á 9 meter = 90 meter
Totaal aantal meters 322 meter

Geplaatst op: 23/06/09

 

 

  Markten toen en nu- een globale overpeinzing.

Terugblikkend naar het verleden, over het ontstaan en de ontwikkeling van het marktgebeuren, ontdek je al snel dat de markt oude papieren heeft. En terecht je moet als toerist of gewoon passant maar eens ronddwalen door een oude stad met marktrechten van eeuwen her. Dan ontdek je dat midden in zo’n plaats het marktplein zich als centrum aandient, waar niet alleen de markt werd of nog wordt gehouden. Het was ook het middelpunt waar belangrijke gebeurtenissen plaatsvonden. Zo’n plein was omzoomd met de voornaamste gebouwen van de stad.
Ook het bestuurlijk centrum, het stadhuis, ontbrak er meestal niet. Vooral daar waar het hart van de stad klopte, werden in vroegere tijden ook zaken gedaan. De aanvoer, doorvoer en afvoer van de verhandelende goederen bracht, hoe je het ook beziet, leven in de brouwerij.

Niet alle markten waren hetzelfde. In de grotere steden had men naast de grote markt, ook nog andere pleinen die toen en nu nog herinneren aan producten, zoals het groot- en kleinvee, die erop verhandeld werden.
Om het nader aan te duiden: namen als kaasmarkt, vismarkt en varkensmarkt, om maar iets te noemen, zijn in oude plaatsen overbekend.

Vanwege de veelkleurige aanvoer en toename van velerlei behoeften, die zich daar deden gelden, ontstond een apart soort handelslieden. Zij vormden een overbrugging tussen de producent en de consument en bemiddelden inzake vraag en aanbod, koper en verkoper.

Bij het voortschrijden van de tijd ontwikkelt zich dan ook een apart beroep: de marktkoopman, naar het Latijnse woord “mercati“ dat zowel handelsman als kramenman betekend en waarschijnlijk is afgeleid van mercator, wat volgens het woordenboek zowel markt als handel betekent.
Markt en handel vragen dan ook om een locatie, die de gelegenheid schept om voor het onderlinge goederenverkeer een passende ruimte af te bakenen. Een ontmoetingsplek waar koopman en klant hun zaken konden regelen.
Gegeven de aard en soort van het product ontstond zo op de pleinen en in de brede straten, ja soms ook op de bruggen, een levendige variatie aan handelsverkeer.
Dat markten reeds veelvuldig in de antieke oude wereld voorkwamen is, denk ik wel, algemeen bekend.
Voor wie in de bijbel thuis is, herinner ik aan het voorval uit Handelingen 17 waar Paulus op de markt van Athene aanwezig was, al was het dan niet direct om handel te doen. De markt was vooral die tijd ook een ontmoetingsplaats waar men heen ging om wat nieuws te zeggen of te horen. Ja daar in het hart van de stad was het trefpunt, waar filosofen met elkaar discussieerden, de nieuwtjeskramers hun zegje deden en naast de nietsdoeners kwamen daar ook de kopers en verkopers aan hun trekken. Ik las over die markten in steden uit de oude wereld waar het niet de vrouw was die boodschappen deed, maar de man die de dagelijkse benodigdheden op de markt aanschaften. Hij verbleef een groot deel van de dag buitenshuis, iets wat voor de vrouwen van toen niet was weggelegd. Zo werd dus in die oude wereld de markt bevolkt door mannen.
Hadden ze hun inkopen gedaan, dan werd de slaaf opgedragen de goederen thuis te brengen. De Athener zelf verpoosde daar nog wat voor de nieuwsgaring tot het etenstijd was. Ja zo was dat toen, maar dat is nu anders geworden.

Terug naar onze streken. Door de steeds betere bereikbaarheid, niet alleen via de waterwegen, maar ook door de aanleg van wegen en de uitbreiding van het bestaande wegennet werd de groei bevorderd van plaatsen die gunstig gelegen waren. Bijvoorbeeld op het kruispunt van wegen en aan riviermonden. Zulke steden konden zich door de tijden heen ontwikkelen tot aantrekkelijke markt- en handelscentra.
Voor de bloei van het marktgebeuren speelde de bereikbaarheid een doorslaggevende rol. Het was in vroeger tijden anders dan nu. Wij hebben door het modernere vervoer andere en betere mogelijkheden en zijn niet direct afhankelijk van de markt naast de deur. Lange afstanden speelden in vroeger tijden daarom een grote rol, over het hoe en wat er verhandeld werd, hetgeen de streek opleverde, of dat het van ver aangevoerd moest worden. Het soort product bepaalde in dit opzicht het type markt dat ontstond. Maar daarnaast ook een type dat zich door een combinatie van varianten in ruimer opzicht ontwikkelde tot markten die grotere gebieden bestreken en bovendien werk verschaften aan, om maar wat te noemen, het vrachtverkeer te water en op de weg.
Een ander soort markt dan de vaste weekmarkt, was de jaarmarkt. Deze zijn ontstaan vanuit een kerkelijk feest, de kerkmis (kermis). Zo’n dag was aan een bepaalde heilige gewijd en naast en rondom zo’n naamdag ontstond naast de viering het nodige vertier, met daarbij de nodige handel. Want waar volk is, daar is koop, zoals het gezegde luidt. In plaatsen waar verschillende parochies waren en dus ook meer heiligen de aandacht kregen, kwam de jaarmarkt in combinatie met de kermis meermalen per jaar aan de orden.
Waren er door de jaren heen veel verschillende markten, de meest voorkomende is toch de geregelde vaste weekmarkt, die op dezelfde dag en op dezelfde tijd werd gehouden. Zelf nu nog zijn er steden waar de tijd en de plaats nog hetzelfde is als in de 13e en 14e eeuw.
De weekmarkt zoals wij die nu ook in Leerdam kennen valt onder de benaming warenmarkt. Dat wil zeggen dat er zaken als textiel, huishoudelijke artikelen, kleinvak- en consumptieartikelen worden verhandeld. Doch in vroeger tijden werd alles wat maar vervoerd kon worden, op de markt te koop aangeboden. Omdat dat soms tot verwarrende toestanden leiden, is de speciale onderscheiding naar verschillende soorten van markt ontstaan. Dit kwam het meeste voor in grotere en centraal gelegen steden.
In Leerdam was, wat wij nog steeds de markt noemen de plaats waar één en ander plaats vond. Daar stond ook het markthuis of de waag, waar aangekochte goederen werden gewogen aleer ze te koop mochten worden aangeboden.
Men kan in het algemeen vaststellen dat tot in het midden van de 17e eeuw de consument zijn benodigdheden aanschafte op de markt. Het winkelbestand, zoals we dat nu kennen, was er zo goed als niet. Men ziet dan ook op oude prenten hoe bijvoorbeeld slagers en bakkers en andere ambachtslieden op tafels voor hun woonhuis de waren aan de man of vrouw brachten. Een vorm van straathandel die een overgangssituatie te zien gaf naar een geregeld winkelbestand.



Dat de plaatselijke overheid bij een goedlopende markt voordeel had is een aanvaarbaar gegeven, al is het niet alles winst wat de klok slaat. Straat en plein moesten geschikt gemaakt worden en ook het schoonmaken deden de kabouters niet. Tegenover die onkosten stond het inkomen aan rendement dat door de koopman voor zijn plaats, moest worden neergeteld. Door de tijd heen groeide behoefte aan regels, waar kooplui zich toen voor de goede gang van zaken aan moesten houden. Nu is dat vanzelf nog zo en dat geldt natuurlijk ook voor Leerdam. En hoe men het ook went of keert, de voornaamste bezigheid voor de kooplui is op de markt staan in de hoop daar zijn waar te slijten aan de komende en gaande marktbezoeker. Maar ook een plaats voor het uitwisselen van wederzijdse bevindingen en gedachten. Ook daar kan men soms zijn voordeel doen. In het kort gezegd is de markt een plek waar de regel heerst dat het er goed vertoeven is. Dat moge ook zo zijn voor de markt van Leerdam die al meer dan een eeuw oud is, en zeker geld dit ook voor de koopman die daar aanwezig is, wat ik ergens las:

Die alles wil wat de ogen zien,
Die handeldrijft op het woord misschien,
Die onbeperkt zijn goed vertouwt,
Die niet nauwkeurig boeken houdt,
Die zelden rekent, zelden schrijft,
Een wonder als hij koopman blijft.
 

Geplaatst op: 23/06/09